Son Güncelleme Tarihi 01.05.2003
 

 

Karar Çevirisi:

 

Köln Eyalet Yüksek Mahkemesi’nin 15.11.2002 Tarih ve 19 U 115/02 Sayılı Bilgisayar Program Bakım Sözleşmesi ile İlgili Kararı[1]

Yrd. Doç.Dr. Mustafa Fadıl Yıldırım*

 

(Redaktör) Özeti:

 

Bir avukatlık ofisi programı bakımından bakım sözleşmesi ile yükümlülük altına giren taraf, yasal hükümlerde değişiklik yapılması halinde programı değişen hükümlere uygun hale getirmek ve programın kararlaştırılan işletim sisteminde işler bir versiyonunu hazır etmek zorundadır.

 

Parg. 1.    Parg. 1. Olayın sunumundan (hikaye edilmesinden) Medeni Usul Hukuku (ZPO) §§540 f.2, 313 a f.1 hükümleri (Yeni Metin) ne uygun olarak kaçınılmıştır.

               Kararın Dayandığı Gerekçeler

Parg. 2.    Davalının şekil ve süreye uygun olarak yaptığı istinaf başvurusu esas itibariyle sonuçsuz (yani dava ile ulaşılmak istenilen hukuki sonucu doğurmaktan yoksun) dur. Eyalet Mahkemesi isabetli olarak, ki daire içeriğe tamamen katılmakta ve burada tekrar etmekten kaçınmaktadır, davalının davacı nezdinde kurulu “R 9.0 sürümü” ofis programını yasal değişikliklere uyarlamaya ve UNIX işletim sisteminde çalışabilir bir program versiyonunu olan “R 11.01” i teslim etmeye mahkum etmiş; özellikle davalının “R. 9.0” programını uyarlamada temerrüde düştüğünü de tespit etmiştir. Bu karara karşı davalı tarafından istinaf aşamasında ileri sürülen itirazlar (söz konusu) karardan ayrılmayı haklı göstermemektedir.

Parg. 3.    Davalının görüşlerinin aksine kendisi tarafından sunulan belgelerden davacının “R. UNIX” programını 1989 yılında kendisinden iktisap ettiği anlaşılmamaktadır. Şu an yargılamada ileri sürülen ayrım ne bilgisayar program bakım sözleşmesinde ne de özel bir öneme sahip bulunan davalıya ait kitapçıkta (Handbuch GA 73) yer almaktadır. Yargılamada davalı tarafça sunulan belgelerden de hiçbir biçimde programın bir tanımlaması veya “R. UNIX”’in güncellenmiş hali veya R. UNIX 8.0 güncellemesi veya 9.0 sürümü de yer almamaktadır. Çoğunlukla -2001 yılına kadar- yalnızca R. nitelemesi yer almıştır. Bu programın yasal değişikliklere uyumunu davalı davacıya “Program Bakım Sözleşmesinde üstlenmiştir.

Parg. 4.    Buna göre, değişikliklerin programla işlenemediği o ana kadar kullanılan veri bankasında, yasal bir değişiklik vuku bulduğunda davalının iki imkanı vardır: (Birinci imkan) yeni veri bankası için lisans alınması -ki bu olayda D.3.2-  ve R programının değişiklikleri yeni veri bankasına programlaması (dır). Veya (ikinci imkan) bilgisayar program bakım sözleşmesini, yeniden iktisap ve programlama için gerekli masrafları önlemek amacıyla olağan fesih süreleri içerisinde feshetmektir. Davalı bugüne kadar bakım sözleşmesini olağan fesih suretiyle sona erdirmediği için -ki Eyalet Mahkemesi olağanüstü feshin geçersizliğini yine isabetli bir biçimde tespit etmiş ve daire bunu tekrardan kaçınmıştır- bakım sözleşmesinden doğan yükümlülükler devam etmektedir. Bu yükümlülüklerin ifası konusunda davalı 01.01.2002 tarihinden itibaren temerrüt halindedir.

Parg. 5.    Davalının UNIX altında çalışabilir R programının 11.01 versiyonunu teslimine yönelik kararına itirazı da sonuçsuzdur. Ne Eyalet Mahkemesi ne de ilgili istinaf dairesi, hali hazır davalı nezdinde bulunan 11.01 N versiyon programın,  P Veri bankası temelli 32 Bit -Windows- Versiyonunu olduğunu kabul etmiştir. Bilgisayar programı bakım sözleşmesi kapsamında davalı, R programının -onu iyi bildiği- UNIX altında çalışabilen ve D. 3.2 veri bankasını destekleyen 11.01 N versiyonunu borçlanmıştır. UNIX altında çalışmaya elverişli bir versiyonunun programlanmasının windows'tan farklı standart bir programı desteklemesinin mümkün olmaması, davalıyı bu yükümlülükten kurtarmaz. Bu bağlamda örneğin davalının 11.01 N versiyonunun standart metin işleme programı “Win Word”ü desteklediği, UNIX altında bunun mümkün olmadığı yönündeki iddiaları inandırıcı değildir. Zira davalı (program) kitapçığında doğrudan doğruya söz konusu program paketinde bilinçli olarak ayrıca bir metin işleme programının konulmasından vazgeçildiğini (şu gerekçe ile bildirmektedir). “Mikro bilgisayar piyasasında farklı ihtiyaçlara hitap eden ve R programı ile birlikte çalışabilen yüksek kalitede bir çok metin işleme program sunulmaktadır. Bu durum, (R programının) kullanıcıları için, özel arzu ve ihtiyaçlarını ve bu arada büronun özel ihtiyaçlarını bu programla hakkıyla karşılayabileceğini bir metin işleme programı (edinebilecekleri)ve bilgisayarlarına kurabilmeleri sonucunu doğurmaktadır. (Avukatlık bürosu programına) ayrıca özel bir metin işleme programının konulmasından vazgeçme olgusu, aynı zamanda metin işleme alanına hakim olan gelişmeleri de kabul anlamına gelir. ...Bu sebeple R uygulama programıyla piyasada bulunan bir çok metin işleme programı arasındaki bağlantıyı sağlayacak arayüzlerin, kullanıcının, ihtiyaçlarına en uygun metin işleme programını seçebilmesi amacıyla kullanıcıya devredilmesi gerekir.

Parg. 6.    Yan konularla ilgili kararlar hakkında ZPO 91, 97,708 Nr. 10, 711 ve 713 takip edilecektir.

Parg. 7.    Davalının için itiraz (Beschwer): 20.000,00 Euro'nun altında.



[1]      Karar JurPC Web-Dok. 80/2003, www.jurpc.de/rechtspr/200300080.htm  adresinde 17.03.2003 tarihinde yayınlanmıştır.

*      A.Ü. Erzincan Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi (mfadil@atauni.edu.tr).